1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:02,253 --> 00:00:06,733
(Spokojna muzyka fortepianowa)

3
00:00:06,912 --> 00:00:08,478
Dostałem SMS-a z pytaniem,

4
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

5
00:00:08,503 --> 00:00:10,995
czy jest robota na
Franklin i kto jest dostępny.

6
00:00:11,237 --> 00:00:13,729
Wiedzieliśmy tylko, że
jakiś człowiek utknął

7
00:00:13,754 --> 00:00:15,730
i że może
być potrzebny zespół medyczny.

8
00:00:17,070 --> 00:00:19,356
W duchu myślisz:
dobra, tak, powinniśmy

9
00:00:19,357 --> 00:00:21,751
uwinąć się w parę godzin.

10
00:00:22,080 --> 00:00:24,180
Jednak wcale tak się nie potoczyło.

11
00:00:24,387 --> 00:00:27,333
(Warkot helikoptera)

12
00:00:27,630 --> 00:00:30,930
Jak czyjaś noga może wpaść w
szczelinę i z niej nie wyjść?

13
00:00:31,030 --> 00:00:32,910
Przecież na pewno jest jakiś
sposób, zawsze jest jakiś sposób.

14
00:00:33,310 --> 00:00:34,310
A nie było.

15
00:00:34,553 --> 00:00:36,273
(Odgłosy spod wody)

16
00:00:36,440 --> 00:00:40,722
W oczach Valdasa
widać było determinację.

17
00:00:41,463 --> 00:00:44,383
Mimo że jego
ciało coraz bardziej słabło,

18
00:00:44,430 --> 00:00:46,712
w głowie się nie poddawał.

19
00:00:48,440 --> 00:00:52,000
Wyraźnie widzieliśmy, że jego
stan znacznie się pogarsza.

20
00:00:52,120 --> 00:00:54,320
Zbliżaliśmy się do momentu, w którym

21
00:00:54,329 --> 00:00:56,330
musielibyśmy go wydostać
za wszelką cenę.

22
00:00:58,290 --> 00:01:01,530
Czułem się tak rozdarty.

23
00:01:01,930 --> 00:01:05,950
Jeśli to zrobimy, możesz go zabić.

24
00:01:07,040 --> 00:01:10,680
Ale nawet jeśli, nawet
jeśli wszystko pójdzie idealnie,

25
00:01:10,705 --> 00:01:13,266
już nigdy nie
będzie tym samym człowiekiem.

26
00:01:14,290 --> 00:01:16,881
Był taki moment, zanim zacząłem...

27
00:01:17,617 --> 00:01:18,977
Nie chcę tego robić.

28
00:01:19,390 --> 00:01:21,190
Naprawdę, naprawdę nie
chcę tego robić.

29
00:01:22,390 --> 00:01:25,766
Nie wyobrażałem sobie,
jak długo jeszcze

30
00:01:25,800 --> 00:01:29,092
zdoła przeżyć, bo czas uciekał.

31
00:01:29,133 --> 00:01:30,679
(Emocjonująca muzyka)

32
00:01:30,840 --> 00:01:33,480
Pamiętam tego litewskiego lekarza

33
00:01:33,505 --> 00:01:35,987
zapytał łamaną angielszczyzną.

34
00:01:36,022 --> 00:01:39,382
Mówi: „On nie żyje, prawda?".

35
00:01:40,701 --> 00:01:47,181
Nie mogłem powiedzieć „tak", ale
na pewno nie mogłem powiedzieć „nie".

36
00:01:47,444 --> 00:01:55,293
(Dramatyczna muzyka)

37
00:01:58,240 --> 00:02:02,220
Franklin to dość
groźne i dzikie miejsce.

38
00:02:03,363 --> 00:02:04,363
Jest niewiarygodnie odludne.

39
00:02:04,760 --> 00:02:06,890
Praktycznie nie ma tam dojazdu.

40
00:02:07,960 --> 00:02:09,900
Można się tam dostać
tylko na dwa sposoby.

41
00:02:10,020 --> 00:02:13,111
Jednym jest helikopter, a drugą

42
00:02:13,136 --> 00:02:16,593
opcją jest wyprawa na spływ.

43
00:02:18,520 --> 00:02:21,880
Południowo-zachodnia Tasmania
to wspaniałe miejsce,

44
00:02:21,887 --> 00:02:25,601
ale potrafi cię
pogrążyć w mgnieniu oka.

45
00:02:26,160 --> 00:02:28,807
To, co zaczyna się
jako absolutnie cudowny dzień,

46
00:02:28,832 --> 00:02:31,981
może się skończyć
twoim najgorszym koszmarem.

47
00:02:32,680 --> 00:02:35,360
W nocy spadnie
porządny deszcz i nagle

48
00:02:35,378 --> 00:02:38,561
poziom wody podnosi
się bardzo szybko.

49
00:02:39,520 --> 00:02:42,022
Są tam te
wszystkie progi pełne głazów,

50
00:02:42,047 --> 00:02:44,179
które niosą ogromne ryzyko,
gdy się przez nie płynie.

51
00:02:44,800 --> 00:02:46,480
Trzeba zachować
naprawdę dużą ostrożność.

52
00:02:48,060 --> 00:02:52,080
Jeden z moich
krewnych powiedział: uważaj.

53
00:02:53,353 --> 00:02:55,163
To bardzo niebezpieczna rzeka.

54
00:02:57,160 --> 00:03:01,440
Franklin pochłonął już
niejedno życie, więc

55
00:03:01,449 --> 00:03:05,960
to rzeka, którą trzeba
szanować, można by rzec.

56
00:03:07,847 --> 00:03:11,878
(Spokojna muzyka)

57
00:03:12,600 --> 00:03:14,920
Cześć, Povilas!

58
00:03:14,920 --> 00:03:16,839
Kopę lat!

59
00:03:17,040 --> 00:03:18,668
Całe wieki się nie widzieliśmy.

60
00:03:18,880 --> 00:03:23,480
Po raz pierwszy spotkałem
Valdasa, gdy pływaliśmy w Peru.

61
00:03:24,266 --> 00:03:27,084
Zdrowie, przyjacielu, za
nasze ponowne spotkanie!

62
00:03:27,160 --> 00:03:32,360
Valdas miał blisko 50
lat doświadczenia w spływach.

63
00:03:33,720 --> 00:03:37,213
Pływał po bardzo
trudnych rzekach na Syberii

64
00:03:37,254 --> 00:03:41,527
i w innych regionach
byłego Związku Radzieckiego.

65
00:03:43,080 --> 00:03:47,980
Jest bardzo odważny i
nie czuł żadnego strachu.

66
00:03:51,440 --> 00:03:54,600
My jesteśmy z młodszego pokolenia

67
00:03:54,626 --> 00:03:58,079
i patrzyliśmy na nich z zazdrością.

68
00:03:59,026 --> 00:04:04,346
Marzyliśmy, żeby kiedyś
pływać tak jak Valdas.

69
00:04:05,880 --> 00:04:08,030
To było naprawdę niesamowite.

70
00:04:08,031 --> 00:04:09,671
Mieliśmy do niego ogromny szacunek.

71
00:04:10,520 --> 00:04:14,160
To był prawdziwy zaszczyt podróżować
z kimś takim jak oni.

72
00:04:14,720 --> 00:04:19,007
Valdas zawsze jest dla
nas wszystkich tym najważniejszym.

73
00:04:19,345 --> 00:04:24,002
Na imprezie bożonarodzeniowej gdzieś
w 2012 roku byliśmy pijani

74
00:04:24,520 --> 00:04:28,368
i zaczęliśmy snuć szalone plany.

75
00:04:29,040 --> 00:04:33,897
Postanowiliśmy, że powinniśmy
odwiedzić przynajmniej jedną rzekę

76
00:04:34,134 --> 00:04:39,220
na każdym kontynencie i
wciągnąć naszą litewską flagę.

77
00:04:41,670 --> 00:04:47,474
Kiedy Valdas dorastał, Litwa
była okupowana przez Rosjan.

78
00:04:48,640 --> 00:04:50,587
Nie można było mówić, co się myśli,

79
00:04:50,712 --> 00:04:55,231
odebrano wam wolność wyznania.

80
00:04:55,510 --> 00:04:56,510
Nie można było podróżować.

81
00:04:56,550 --> 00:04:59,390
Nigdzie nie można było
podróżować poza Związek Radziecki.

82
00:05:00,487 --> 00:05:03,577
Więc dlaczego teraz
tak lubią podróżować?

83
00:05:03,840 --> 00:05:06,842
Myślę, że
to świętowanie niepodległości.

84
00:05:07,047 --> 00:05:09,466
(Muzyka trwa)

85
00:05:09,840 --> 00:05:14,800
Od 2015 roku
do dziś odwiedziliśmy Nepal,

86
00:05:14,880 --> 00:05:18,834
potem Amerykę
Południową, Stany Zjednoczone,

87
00:05:19,200 --> 00:05:20,410
Afrykę...

88
00:05:21,967 --> 00:05:24,708
A ostatnim
kontynentem była Australia.

89
00:05:26,680 --> 00:05:29,120
Wybraliśmy rzekę
Franklin na Tasmanii.

90
00:05:29,618 --> 00:05:35,372
Podoba mi się, bo
to bardzo dzika rzeka.

91
00:05:35,467 --> 00:05:38,280
(Dźwięki ksylofonu)

92
00:05:38,680 --> 00:05:42,002
Valdas był częścią
grupy 12 przyjaciół.

93
00:05:42,560 --> 00:05:46,639
Wyruszyli z Litwy
w listopadzie 2024 roku.

94
00:05:46,880 --> 00:05:49,160
Dotarli do stanu Wiktoria.

95
00:05:49,400 --> 00:05:52,373
(Intrygująca muzyka gitarowa)

96
00:05:52,720 --> 00:05:55,239
Kiedy przybyliśmy do Australii,

97
00:05:56,160 --> 00:06:00,646
jeden z naszej
drużyny trafił do szpitala

98
00:06:00,671 --> 00:06:02,153
z zapaleniem płuc.

99
00:06:02,393 --> 00:06:06,000
Więc zostało nas jedenastu.

100
00:06:09,800 --> 00:06:14,599
Potem jeden z nas zranił rękę.

101
00:06:15,160 --> 00:06:21,320
Wyglądało to tak, jakby
natura i ta rzeka

102
00:06:21,320 --> 00:06:23,726
sprzysięgły się przeciwko nam.

103
00:06:23,751 --> 00:06:29,413
(Narasta dramatyczna muzyka)

104
00:06:30,090 --> 00:06:34,579
Punkt startowy na moście Collingwood

105
00:06:34,604 --> 00:06:39,104
był miejscem, gdzie
musieliśmy się zarejestrować.

106
00:06:41,070 --> 00:06:44,320
Były znaki ostrzegające,
że może być ryzykownie

107
00:06:44,680 --> 00:06:47,767
i że robisz
to na własną odpowiedzialność.

108
00:06:51,880 --> 00:06:55,119
Sama woda była sprzyjająca.

109
00:06:55,800 --> 00:07:00,420
Wyruszyliśmy przy dopływie do...

110
00:07:00,600 --> 00:07:02,834
Franklin, tam,
gdzie wszyscy zaczynają.

111
00:07:03,573 --> 00:07:07,173
(Płynąca woda rzeczna)

112
00:07:08,400 --> 00:07:11,970
Po kilku godzinach, wieczorem,
zaczął padać ulewny deszcz.

113
00:07:12,307 --> 00:07:16,400
A woda podniosła się o około 80

114
00:07:16,425 --> 00:07:20,320
centymetrów i
nasze namioty przemokły.

115
00:07:21,520 --> 00:07:25,383
Więc następnego ranka postanowiliśmy

116
00:07:25,801 --> 00:07:29,576
odpocząć i poczekać, aż poziom wody

117
00:07:29,601 --> 00:07:33,320
opadnie, a potem
trzeciego dnia ruszyć dalej.

118
00:07:34,367 --> 00:07:37,706
(Echo wołania)

119
00:07:38,943 --> 00:07:42,783
Valdas był dowódcą
swojej cataraft, a to

120
00:07:42,808 --> 00:07:45,125
dlatego, że spływał tratwami od

121
00:07:45,160 --> 00:07:46,560
niemal 50 lat.

122
00:07:46,600 --> 00:07:48,640
Był więc niesamowicie doświadczony.

123
00:07:53,160 --> 00:07:55,720
Cataraft ma dwa osobne pontony,

124
00:07:55,733 --> 00:07:58,600
a mężczyźni wieźli na
tych tratwach całe swoje

125
00:07:58,840 --> 00:08:00,695
jedzenie i sprzęt.

126
00:08:00,767 --> 00:08:03,600
(Wartko płynąca rzeka)

127
00:08:04,040 --> 00:08:08,227
Piątego dnia obudziliśmy się
bardzo wcześnie rano, bo

128
00:08:08,252 --> 00:08:12,664
musieliśmy dotrzeć do
Coruscades i do obozowiska.

129
00:08:12,780 --> 00:08:16,386
(Eteryczna muzyka)

130
00:08:16,680 --> 00:08:20,520
Tak naprawdę
zaczynasz dostrzegać odludność

131
00:08:20,805 --> 00:08:24,064
Franklin, kiedy znajdujesz się
w tym Wielkim Wąwozie.

132
00:08:25,880 --> 00:08:28,378
Wielki Wąwóz to z definicji

133
00:08:28,390 --> 00:08:30,730
obszar, gdzie góry

134
00:08:30,755 --> 00:08:35,674
są blisko i teren
staje się bardzo stromy.

135
00:08:35,760 --> 00:08:37,400
A na jego dnie

136
00:08:37,440 --> 00:08:39,906
napotykasz kilka poważnych bystrzy,

137
00:08:40,480 --> 00:08:41,750
w tym Coruscades.

138
00:08:41,975 --> 00:08:46,203
(Eteryczna muzyka)

139
00:08:46,400 --> 00:08:49,580
Dotarliśmy do bystrzy Coruscades.

140
00:08:53,280 --> 00:08:57,793
Do rozpoznania użyliśmy
drona, bo nie podejmujemy

141
00:08:57,826 --> 00:09:01,790
ryzyka, nie wiedząc, co
czeka nas na przedzie.

142
00:09:04,640 --> 00:09:06,773
Przez chwilę uważnie
obserwowaliśmy te bystrza,

143
00:09:06,876 --> 00:09:09,125
zanim postanowiliśmy
ich nie pokonywać.

144
00:09:09,600 --> 00:09:13,406
Wciąż czekało nas wiele bystrzy,

145
00:09:13,480 --> 00:09:17,240
więc zdecydowaliśmy, że
obniesiemy nasze tratwy dookoła.

146
00:09:17,827 --> 00:09:19,600
(Ekscytująca muzyka)

147
00:09:19,730 --> 00:09:24,950
Ten dzień był dla mnie
bardzo ciężki, bo byłem chory.

148
00:09:26,505 --> 00:09:30,151
Siedziałem na brzegu, na
kamieniu, i tylko filmowałem.

149
00:09:30,966 --> 00:09:36,256
A Valdas pracował na głównej skale.

150
00:09:37,840 --> 00:09:41,085
Skakał z jednej skały na drugą.

151
00:09:41,351 --> 00:09:46,710
I po prostu się poślizgnął,
i wpadł do dziury z wodą.

152
00:09:46,822 --> 00:09:53,635
(Dramatyczna muzyka)

153
00:09:54,220 --> 00:09:58,000
Moi przyjaciele
biegli pomóc Valdasowi.

154
00:09:58,579 --> 00:10:00,479
I ktoś krzyknął.

155
00:10:00,920 --> 00:10:03,710
Valdas upadł i uwięził nogę.

156
00:10:04,600 --> 00:10:06,719
Tylko tego nam brakowało.

157
00:10:07,520 --> 00:10:12,400
Upadł na plecy, a potem

158
00:10:12,456 --> 00:10:18,535
obrócił się, ale jego
noga jakoś się zaklinowała.

159
00:10:18,720 --> 00:10:25,413
Kiedy sięgnąłem ręką
w dół, poczułem, że

160
00:10:25,636 --> 00:10:33,235
jest zaklinowana w
wąskiej szczelinie między skałami.

161
00:10:33,379 --> 00:10:36,200
Ciągnijcie delikatnie.
Proszę, ciągnijcie delikatnie.

162
00:10:36,270 --> 00:10:38,750
Od samego początku zabezpieczyliśmy

163
00:10:38,800 --> 00:10:40,780
Valdasa linami asekuracyjnymi.

164
00:10:40,840 --> 00:10:42,240
Wystarczy!

165
00:10:42,281 --> 00:10:43,301
No już! Przestańcie ciągnąć!

166
00:10:43,326 --> 00:10:45,791
I próbowaliśmy w różnych kierunkach

167
00:10:45,803 --> 00:10:47,820
wyciągnąć go z tej dziury.

168
00:10:48,040 --> 00:10:50,160
Minde, daj mi to wiosło, spróbuję.

169
00:10:50,226 --> 00:10:51,599
Povilas, trzymaj!

170
00:10:51,624 --> 00:10:54,000
Valdas był
całkiem pozytywnie nastawiony.

171
00:10:54,346 --> 00:10:58,500
Mówił tylko, że
nie może wyciągnąć stopy.

172
00:10:59,760 --> 00:11:01,599
Powoli!

173
00:11:01,706 --> 00:11:06,826
Próbowaliśmy go wyciągnąć
przez jakieś czterdzieści minut,

174
00:11:07,280 --> 00:11:08,613
ale bezskutecznie.

175
00:11:08,720 --> 00:11:12,359
Wtedy postanowiliśmy
wezwać ratowników.

176
00:11:13,447 --> 00:11:17,927
Wysłaliśmy sygnał SOS
przez telefon satelitarny.

177
00:11:19,320 --> 00:11:20,946
Czuliśmy niepewność.

178
00:11:21,800 --> 00:11:24,880
I nie wiedzieliśmy, jak
to wszystko się skończy.

179
00:11:26,553 --> 00:11:31,385
(Delikatna muzyka fortepianowa)

180
00:11:32,924 --> 00:11:34,524
Dzień dobiegał końca.

181
00:11:34,777 --> 00:11:37,967
A mój telefon zadzwonił
około wpół do czwartej.

182
00:11:38,380 --> 00:11:39,686
To była nasza
policyjna centrala radiowa.

183
00:11:39,907 --> 00:11:41,833
(Dzwoni telefon)

184
00:11:42,240 --> 00:11:44,560
Otrzymaliśmy informację
od grupy spływowej.

185
00:11:44,960 --> 00:11:48,699
Że jeden z jej
członków wpadł do rzeki.

186
00:11:48,720 --> 00:11:51,590
I utknął między skałami.

187
00:11:52,940 --> 00:11:55,580
Więc zostaliśmy wezwani
na miejsce zdarzenia.

188
00:11:57,830 --> 00:12:01,140
Czas jest tu kluczowy,
musimy dotrzeć tam z ludźmi.

189
00:12:01,737 --> 00:12:04,007
Ze względu na ryzyko hipotermii.

190
00:12:04,720 --> 00:12:07,566
I możliwość podniesienia
się poziomu rzeki.

191
00:12:09,970 --> 00:12:11,686
Byłem w pierwszej
ekipie, która ruszyła

192
00:12:11,698 --> 00:12:13,380
tego wieczoru w
stronę rzeki Franklin.

193
00:12:13,381 --> 00:12:15,540
Żeby zasadniczo rozpocząć całą akcję.

194
00:12:15,580 --> 00:12:18,220
Dotarcia do tej grupy spływowej.

195
00:12:19,900 --> 00:12:23,940
Naszym zadaniem było
najpierw zebranie informacji.

196
00:12:24,920 --> 00:12:26,506
Jak bardzo ta osoba jest uwięziona.

197
00:12:27,000 --> 00:12:28,000
Zdjęcia z miejsca zdarzenia.

198
00:12:28,600 --> 00:12:30,240
Stopień ewentualnych obrażeń.

199
00:12:30,720 --> 00:12:32,840
I przekazanie tego dalej.

200
00:12:33,120 --> 00:12:35,630
Spodziewaliśmy się, że będzie
to przedłużająca się akcja.

201
00:12:36,280 --> 00:12:37,840
Mogła zająć kilka godzin.

202
00:12:38,033 --> 00:12:42,139
(Dramatyczna muzyka)

203
00:12:42,560 --> 00:12:44,200
Słyszymy hałas.

204
00:12:44,370 --> 00:12:45,449
Od helikoptera.

205
00:12:46,056 --> 00:12:47,056
Wreszcie.

206
00:12:48,200 --> 00:12:50,300
Wszyscy bijemy brawo.

207
00:12:51,400 --> 00:12:52,400
Nadciąga pomoc.

208
00:12:52,533 --> 00:12:54,646
(Szum helikoptera)

209
00:12:54,830 --> 00:12:56,130
Byliśmy w dolinie.

210
00:12:56,240 --> 00:12:57,650
A potem
zobaczyliśmy wszystkie kajaki.

211
00:12:57,883 --> 00:13:00,023
A potem zobaczyliśmy
go uwięzionego przy bystrzu.

212
00:13:01,065 --> 00:13:04,430
A potem spokojnie
ocenialiśmy, gdzie i jak

213
00:13:04,455 --> 00:13:07,154
że najpierw spuścimy pierwsze osoby.

214
00:13:07,240 --> 00:13:09,220
(Wirnik helikoptera)

215
00:13:09,600 --> 00:13:10,820
Nie mogliśmy tam wylądować.

216
00:13:10,945 --> 00:13:13,150
Musieliśmy spuścić się na wciągarce.

217
00:13:13,360 --> 00:13:15,999
Mitch Parkinson w to miejsce.

218
00:13:16,417 --> 00:13:18,163
Tuż obok miejsca, gdzie był Valdas.

219
00:13:18,287 --> 00:13:20,726
(Wirnik helikoptera)

220
00:13:20,950 --> 00:13:22,938
Miejsce, na które ostatecznie

221
00:13:22,950 --> 00:13:24,950
zeszliśmy, było
dużą skalną platformą.

222
00:13:26,600 --> 00:13:28,620
Niestety była tak mokra,

223
00:13:29,046 --> 00:13:30,775
że zamieniła się
w coś, co porównałbym

224
00:13:30,787 --> 00:13:32,450
do lodowiska.

225
00:13:32,675 --> 00:13:34,926
Bardzo szybko robi
się naprawdę niebezpiecznie.

226
00:13:35,560 --> 00:13:37,850
Wiesz, gdzie jest
zaklinowana jego stopa?

227
00:13:37,890 --> 00:13:40,650
Jego lewa stopa?

228
00:13:42,400 --> 00:13:45,120
Valdas w skalnej
sadzawce wyglądał dość niepokojąco.

229
00:13:45,950 --> 00:13:47,840
Nurt był silny.

230
00:13:48,250 --> 00:13:51,710
Wydawało się, że
jest przyparty do skały.

231
00:13:52,216 --> 00:13:54,615
To zajmie trochę czasu.

232
00:13:54,640 --> 00:13:57,699
Sprowadzą więcej
ratowników nurtowych.

233
00:13:58,186 --> 00:14:02,066
Było jasne, że będziemy potrzebować
specjalistycznych narzędzi.

234
00:14:02,290 --> 00:14:06,470
I ta wiadomość została
przekazana z powrotem do śmigłowca.

235
00:14:06,873 --> 00:14:10,745
(Dramatyczna muzyka)

236
00:14:11,340 --> 00:14:13,532
Na początku mieliśmy
ekipę ratunkową z policji

237
00:14:13,557 --> 00:14:16,705
tasmańskiej i kilku
funkcjonariuszy pogotowia Tasmanii.

238
00:14:16,769 --> 00:14:17,815
A potem zostali tam

239
00:14:17,840 --> 00:14:20,526
spuszczeni jako
zespół ratownictwa nurtowego.

240
00:14:20,660 --> 00:14:24,760
Przewidywany czas dotarcia nad
miejsce to 23 minuty.

241
00:14:25,020 --> 00:14:26,376
Macie jakieś nowe
informacje z miejsca zdarzenia?

242
00:14:27,320 --> 00:14:30,860
Lot śmigłowcem trwał jakieś 30 minut.

243
00:14:30,980 --> 00:14:35,468
(Śmigłowiec zawisa w górze)

244
00:14:35,800 --> 00:14:37,920
Opuszczono nas na
linie razem ze sprzętem.

245
00:14:38,400 --> 00:14:45,477
(Śmigłowiec się zbliża)

246
00:14:47,280 --> 00:14:49,520
Od chwili, gdy dotarliśmy
na miejsce, zostało nam chyba

247
00:14:49,540 --> 00:14:52,273
jeszcze półtorej
godziny dziennego światła.

248
00:14:52,750 --> 00:14:55,015
Czyli to jego
lewa noga jest uwięziona?

249
00:14:55,040 --> 00:14:57,319
Może utknęła w ten sposób.

250
00:15:01,240 --> 00:15:03,840
Prawa strona, nie
może ruszyć prawą stroną.

251
00:15:04,080 --> 00:15:06,620
Lewa strona jest pod kamieniem.

252
00:15:06,773 --> 00:15:09,973
(Rytmiczna muzyka)

253
00:15:10,542 --> 00:15:13,182
Tego dnia
koordynowałem akcję ratowniczą.

254
00:15:13,680 --> 00:15:16,530
Byłem też
lekarzem dyżurnym wyjazdowym.

255
00:15:18,000 --> 00:15:20,240
Przejąłem zmianę od kolegi.

256
00:15:20,530 --> 00:15:23,980
Wynikało z niej, że
ktoś jest zanurzony po szyję.

257
00:15:25,080 --> 00:15:27,105
I uznano wtedy, że jest

258
00:15:27,106 --> 00:15:29,641
bardzo mało prawdopodobne,
by ten ktoś przeżył.

259
00:15:29,800 --> 00:15:34,575
(Wysoki dźwięk śmigłowca)

260
00:15:35,160 --> 00:15:38,760
Co dwie godziny
przylatywał nowy śmigłowiec.

261
00:15:39,630 --> 00:15:43,026
Z różnymi specjalistami
i różnym sprzętem.

262
00:15:43,200 --> 00:15:45,133
(Rytmiczna muzyka)

263
00:15:45,400 --> 00:15:48,280
Opuszczanie na linie w takie
miejsce potrafi być dość stresujące.

264
00:15:49,560 --> 00:15:51,726
Wiesz, ludzie ciężko
pracują, żeby cię

265
00:15:51,760 --> 00:15:55,200
sprowadzić na coś, co jest w zasadzie
powierzchnią dwa na dwa metry.

266
00:15:57,320 --> 00:15:59,880
Kiedy śmigłowiec odlatuje, nagle

267
00:15:59,960 --> 00:16:01,760
czujesz się dość bezbronny.

268
00:16:02,313 --> 00:16:04,993
Ale przełączasz się
w tryb ratownika i

269
00:16:05,040 --> 00:16:07,900
zaczynasz oceniać
sytuację na miejscu.

270
00:16:10,040 --> 00:16:13,660
Na tym etapie uznajcie łączność
w wąwozie za całkowicie zawodną.

271
00:16:13,720 --> 00:16:17,519
i łączność będziemy mieli pewnie
tylko podczas przelotu o 22.30

272
00:16:18,160 --> 00:16:19,670
Zebraliśmy się razem i odbyliśmy

273
00:16:19,732 --> 00:16:21,286
krótką naradę o tym, co się działo.

274
00:16:21,470 --> 00:16:23,274
65-letni mężczyzna,
sprawny, zdrowy, bez

275
00:16:23,308 --> 00:16:25,968
przeszłości chorobowej, nie
przyjmuje leków na stałe.

276
00:16:26,320 --> 00:16:28,975
Widziałem Valdasa w wodzie.

277
00:16:29,512 --> 00:16:31,912
W tamtym momencie
wyglądał całkiem krzepko.

278
00:16:31,970 --> 00:16:33,229
Wydawał się, w większości,

279
00:16:33,241 --> 00:16:34,830
być w stosunkowo dobrym nastroju.

280
00:16:34,910 --> 00:16:36,430
Robimy, co możemy, żeby
utrzymać go w cieple.

281
00:16:36,960 --> 00:16:39,215
Valdas tkwił już w wodzie pewnie

282
00:16:39,342 --> 00:16:41,370
od pięciu godzin albo
dłużej w tamtym momencie.

283
00:16:42,083 --> 00:16:44,123
Myślę, że rozumiał,
w jakim jest położeniu.

284
00:16:44,175 --> 00:16:48,150
Ale był przy tym bardzo spokojny.

285
00:16:49,110 --> 00:16:50,286
Niezwykle spokojny.

286
00:16:51,280 --> 00:16:54,633
I sądzę, że
prawdopodobnie cierpiał też ból.

287
00:16:55,040 --> 00:16:56,930
I co do tego
również był bardzo spokojny.

288
00:16:58,240 --> 00:17:00,246
Pod wieloma względami
był idealnym pacjentem.

289
00:17:01,160 --> 00:17:04,560
Razem z Nate'em chcemy
spróbować się do niego dostać.

290
00:17:04,630 --> 00:17:09,579
Możemy połączyć
ciągnięcie i podnoszenie.

291
00:17:09,710 --> 00:17:13,010
Próbujemy ręcznie manipulować nogą.

292
00:17:14,310 --> 00:17:16,133
Nate pcha, ja ciągnę.

293
00:17:16,307 --> 00:17:20,832
(Wartko płynąca woda rzeki)

294
00:17:21,220 --> 00:17:23,969
Potem próbujemy
założyć zawiesie wokół

295
00:17:24,001 --> 00:17:26,680
jego nogi, jak najniżej się dało.

296
00:17:27,880 --> 00:17:29,700
To jest mniej więcej u góry nogi.

297
00:17:29,701 --> 00:17:30,701
Nie na samym dole.

298
00:17:32,800 --> 00:17:33,989
Napór wody był wyraźny,

299
00:17:34,453 --> 00:17:36,746
gdy tylko człowiek się tam wcisnął.

300
00:17:37,710 --> 00:17:40,257
Czuło się to jak prąd wsteczny,

301
00:17:40,320 --> 00:17:42,811
który próbuje ściągnąć ci nogi w dół.

302
00:17:43,453 --> 00:17:48,774
(Valdas walczy)

303
00:17:50,320 --> 00:17:52,480
Ciągnęliśmy go w
dół, ciągnęliśmy do tyłu.

304
00:17:53,640 --> 00:17:56,906
No wiecie, do przodu, z różną siłą.

305
00:17:57,900 --> 00:17:59,560
Mam więc rozpieracze.

306
00:17:59,988 --> 00:18:01,800
Mam podnośnik hydrauliczny.

307
00:18:02,320 --> 00:18:03,640
I mam poduszki pneumatyczne.

308
00:18:05,760 --> 00:18:08,520
Zaczęliśmy używać
sprzętu hydraulicznego.

309
00:18:09,280 --> 00:18:11,000
Była tam szczelina, w którą mogłem

310
00:18:11,080 --> 00:18:13,607
wsunąć końcówki rozpieraczy.

311
00:18:15,220 --> 00:18:17,391
Plan był taki,
żeby spróbować rozeprzeć, uzyskać

312
00:18:17,680 --> 00:18:19,846
trochę ruchu w skale,

313
00:18:20,560 --> 00:18:25,040
na tyle, żeby Nate
mógł wyciągnąć nogę Valdasa.

314
00:18:26,680 --> 00:18:28,320
Tyle że to nie zadziałało.

315
00:18:30,510 --> 00:18:32,461
Padł pomysł, żeby ewentualnie

316
00:18:32,473 --> 00:18:34,320
skuć część
skały młotem pneumatycznym.

317
00:18:34,840 --> 00:18:36,973
Ale to nie było zbyt praktyczne.

318
00:18:37,530 --> 00:18:39,050
Mogliśmy tylko pogorszyć sytuację.

319
00:18:41,432 --> 00:18:42,872
W naszej
grupie panowało porozumienie,

320
00:18:43,000 --> 00:18:44,921
że jeśli ktokolwiek
wpadnie na pomysł,

321
00:18:45,400 --> 00:18:47,636
choćby najbardziej nieprawdopodobny,
w dowolnej kombinacji

322
00:18:47,637 --> 00:18:50,460
naszego sprzętu, wypróbujemy
każdy z nich.

323
00:18:51,885 --> 00:18:53,483
Coraz mniej
prawdopodobne wydawało się,

324
00:18:53,495 --> 00:18:55,060
że uda nam się go ruszyć.

325
00:18:55,990 --> 00:18:58,980
Jego kolano było tak zaklinowane.

326
00:19:01,007 --> 00:19:04,464
Wyglądało, jakby jego
noga wpasowała się

327
00:19:05,266 --> 00:19:08,873
idealnie w kształt
stworzony właśnie dla niej.

328
00:19:10,166 --> 00:19:13,050
I nawet gdybyś ustawił go w dokładnie

329
00:19:13,062 --> 00:19:14,620
odpowiedniej pozycji,
co mogłoby oznaczać,

330
00:19:14,621 --> 00:19:17,025
no wiesz, do góry
nogami i związanego w supeł,

331
00:19:17,037 --> 00:19:19,280
jego noga i tak
była zaklinowana w taki sposób,

332
00:19:19,281 --> 00:19:21,620
że trzeba by ją
bardziej połamać, żeby ją wyciągnąć.

333
00:19:21,780 --> 00:19:24,233
(Szum płynącej rzeki)

334
00:19:24,440 --> 00:19:27,479
Mindaugas, gdzie jest
zakrętka od termosu?

335
00:19:27,700 --> 00:19:30,117
Porozumiewanie się z
Litwinami było naprawdę trudne,

336
00:19:30,129 --> 00:19:32,680
bo angielski był dla nich

337
00:19:33,200 --> 00:19:36,280
drugim, a może
trzecim albo czwartym językiem.

338
00:19:36,800 --> 00:19:39,959
Za pół godziny
będzie trochę ciepłego jedzenia.

339
00:19:39,960 --> 00:19:41,239
Zrobisz to? Tak.

340
00:19:41,840 --> 00:19:43,679
Potrzebujesz, żeby ktoś
z tobą poszedł?

341
00:19:43,700 --> 00:19:46,836
Rozmawialiśmy z Valdasem w naszym

342
00:19:46,848 --> 00:19:50,393
języku i wszystko mu tłumaczyliśmy.

343
00:19:51,240 --> 00:19:55,346
Jeden z ratowników powiedział,

344
00:19:56,000 --> 00:20:00,739
żeby co pół
godziny przynosić gorącą herbatę

345
00:20:01,767 --> 00:20:03,407
i gorące jedzenie.

346
00:20:05,880 --> 00:20:10,850
Jestem lekarzem i
rozumiem ryzyko hipotermii.

347
00:20:11,950 --> 00:20:14,580
Więc tak robiliśmy i
trwało to przez całą noc.

348
00:20:17,000 --> 00:20:19,057
Temperatura wody wynosiła wtedy

349
00:20:19,129 --> 00:20:21,380
zapewne około 8 do 10 stopni.

350
00:20:22,240 --> 00:20:23,706
Temperatura na zewnątrz była tej nocy

351
00:20:23,780 --> 00:20:26,273
jedną z najłagodniejszych tego lata.

352
00:20:26,800 --> 00:20:29,173
To grało na naszą korzyść.

353
00:20:29,293 --> 00:20:31,206
(Napięta muzyka)

354
00:20:31,542 --> 00:20:34,824
Tak naprawdę minęło
sporo czasu, zanim

355
00:20:35,320 --> 00:20:38,616
u Valdasa rozwinęła
się groźna hipotermia.

356
00:20:39,850 --> 00:20:41,948
Nawet nad ranem

357
00:20:41,960 --> 00:20:44,120
Valdas trzymał
się zadziwiająco dobrze.

358
00:20:44,502 --> 00:20:46,282
Jego tętno pozostawało bardzo stałe.

359
00:20:46,500 --> 00:20:51,140
Jego świadomość,
sposób mówienia, reagowania

360
00:20:51,267 --> 00:20:55,546
i ruchy były dokładnie
takie, jakich byśmy chcieli.

361
00:20:55,809 --> 00:20:57,888
(Intrygująca muzyka)

362
00:20:58,480 --> 00:21:02,200
Valdas to dość silny człowiek.

363
00:21:03,230 --> 00:21:10,486
Nigdy nie powie, że źle się
czuje albo że coś go boli.

364
00:21:11,540 --> 00:21:13,048
To zamknięty w sobie człowiek.

365
00:21:13,880 --> 00:21:16,039
No tak, byliśmy zbyt rozluźnieni.

366
00:21:16,263 --> 00:21:20,206
Valdas miał 65 lat,
kiedy doszło do wypadku.

367
00:21:21,382 --> 00:21:24,222
Pracował jako
administrator baz danych.

368
00:21:25,520 --> 00:21:28,766
Był naprawdę w świetnej
formie, bo cały czas

369
00:21:28,800 --> 00:21:32,000
jeździł na te
raftingowe wyprawy z przyjaciółmi.

370
00:21:33,376 --> 00:21:36,016
Nie miał dzieci ani żony,

371
00:21:36,041 --> 00:21:38,921
ale był bardzo blisko
ze swoją siostrą Razą.

372
00:21:40,080 --> 00:21:44,706
Valdas ma umysł
matematyczny. To logik.

373
00:21:45,720 --> 00:21:52,199
W raftingu musi planować
każdy ruch z wyprzedzeniem.

374
00:21:53,360 --> 00:21:59,239
Niewiele mówi, nie otwiera się.

375
00:22:00,440 --> 00:22:04,159
Zawsze był bardzo uparty
i miał silną wolę.

376
00:22:04,560 --> 00:22:06,319
Ale ma bardzo dobre serce.

377
00:22:08,340 --> 00:22:13,020
Myślę, że Litwini to
bardzo odważni i silni ludzie.

378
00:22:15,080 --> 00:22:17,961
Ciągle walczyliśmy,
walczyliśmy, walczyliśmy,

379
00:22:17,973 --> 00:22:20,801
bo chcieliśmy mieć swoją wolność.

380
00:22:22,430 --> 00:22:26,780
A odwagi i wytrwałości
Valdasowi na pewno nie brakuje.

381
00:22:27,780 --> 00:22:29,553
(Bulgotanie)

382
00:22:30,000 --> 00:22:34,640
Nigdy nie widziałam
kogoś tak wytrwałego, silnego

383
00:22:34,740 --> 00:22:36,516
i otwartego na wszystkie metody,

384
00:22:36,528 --> 00:22:38,720
którymi przez całą
noc próbowano go uwolnić.

385
00:22:39,170 --> 00:22:40,479
I wciąż uważam, że to jedna

386
00:22:40,491 --> 00:22:41,890
z najbardziej niezwykłych rzeczy,
jakie w życiu widziałam.

387
00:22:42,540 --> 00:22:47,773
(Czuła muzyka)

388
00:22:50,000 --> 00:22:54,919
Valdas był w wodzie
już od jakichś 16 godzin.

389
00:22:55,440 --> 00:22:58,060
A żywioły naprawdę zaczynały
brać nad nim górę.

390
00:22:58,061 --> 00:23:02,020
Hipotermia była
więc poważnym zagrożeniem.

391
00:23:02,133 --> 00:23:04,513
(Czuła muzyka trwa)

392
00:23:04,770 --> 00:23:08,449
Było około 6:30,
kiedy w zasadzie powiedzieliśmy:

393
00:23:08,450 --> 00:23:11,941
No cóż, mamy jeszcze
jedną szansę, żeby go wyciągnąć.

394
00:23:12,770 --> 00:23:14,761
I była to dość drastyczna próba,

395
00:23:15,112 --> 00:23:18,285
bo w zasadzie chcieliśmy
złamać mu nogę, ciągnąc go.

396
00:23:20,920 --> 00:23:23,420
To była kolejna nieudana próba.

397
00:23:24,376 --> 00:23:27,756
Potem znów naradziliśmy się
z lekarzami i ratownikami.

398
00:23:27,781 --> 00:23:34,253
Powiedziałem: słuchajcie, chyba
wyczerpaliśmy wszystkie możliwości.

399
00:23:35,280 --> 00:23:38,500
To wtedy musieliśmy
podjąć decyzję o amputacji.

400
00:23:39,830 --> 00:23:42,873
Chyba wszyscy doszliśmy
do wniosku, że to

401
00:23:43,809 --> 00:23:46,200
ostateczność, ale w
tym momencie jedyne wyjście.

402
00:23:49,260 --> 00:23:51,226
To była ogromna bariera
psychiczna — uświadomić sobie,

403
00:23:51,837 --> 00:23:54,307
że teraz mamy mu odciąć nogę.

404
00:23:55,680 --> 00:23:59,030
Czułem się rozdarty.

405
00:23:59,800 --> 00:24:03,140
Nigdy wcześniej nie musiałem zranić
kogoś, żeby ocalić mu życie.

406
00:24:03,453 --> 00:24:06,300
(Łagodny szum rzeki)

407
00:24:06,520 --> 00:24:07,600
To nie była łatwa decyzja.

408
00:24:08,240 --> 00:24:11,507
Tak naprawdę chciałem tylko
porozmawiać z jednym z moich kolegów,

409
00:24:11,528 --> 00:24:14,021
lekarzy z zespołu ratunkowego,
żeby podzielić się tą decyzją.

410
00:24:14,580 --> 00:24:17,868
Ale przy problemach
z łącznością, jakie mieliśmy

411
00:24:17,893 --> 00:24:20,404
tam w wąwozie, nie było to możliwe.

412
00:24:20,440 --> 00:24:23,480
Więc z pewnością
czułem się osamotniony.

413
00:24:25,680 --> 00:24:30,444
Ratownik podszedł do mnie
i powiedział, że prawdopodobnie

414
00:24:30,469 --> 00:24:34,705
nie mamy już innej
szansy, żeby uratować Valdasa.

415
00:24:35,712 --> 00:24:39,522
I że będziemy
musieli amputować mu nogę.

416
00:24:39,747 --> 00:24:43,260
(Złowroga muzyka)

417
00:24:43,765 --> 00:24:49,260
Więc podszedłem do Valdasa
i zapytałem, jak się czuje.

418
00:24:50,760 --> 00:24:54,620
A on powiedział: próbuję przeżyć.

419
00:24:56,829 --> 00:25:01,986
Powiedziałem: Valdas, teraz ratownicy

420
00:25:02,320 --> 00:25:07,004
spróbują cię wyciągnąć

421
00:25:07,171 --> 00:25:12,791
z całej siły i
może ci się złamać noga.

422
00:25:13,920 --> 00:25:21,220
Nie powiedziałem mu, że
szykują się do amputacji.

423
00:25:22,261 --> 00:25:26,321
Valdas tylko zapytał:
czyli zostanę kaleką?

424
00:25:28,665 --> 00:25:29,665
Może, Valdas.

425
00:25:31,002 --> 00:25:34,359
Ale jeśli nie, to umrzesz.

426
00:25:34,853 --> 00:25:36,293
Tutaj, w tej dziurze.

427
00:25:37,102 --> 00:25:38,962
I to może za kilka godzin.

428
00:25:40,866 --> 00:25:45,520
Uścisnęliśmy sobie dłonie i
Valdas wykonał ten gest.

429
00:25:47,250 --> 00:25:48,250
Jakby na zgodę.

430
00:25:51,930 --> 00:25:54,076
Czułem, że Valdas rozumie,

431
00:25:54,210 --> 00:25:57,344
co ma się wydarzyć
albo co musi się wydarzyć.

432
00:25:57,480 --> 00:26:00,893
I wiecie, jasno dał
znać, jaki jest jego wybór.

433
00:26:01,296 --> 00:26:04,453
O ile dobrze pamiętam,
po prostu powiedział: tak, dobrze.

434
00:26:05,570 --> 00:26:06,570
Skinął głową.

435
00:26:07,960 --> 00:26:08,960
I tyle.

436
00:26:09,633 --> 00:26:13,172
(Delikatna muzyka fortepianowa)

437
00:26:14,370 --> 00:26:16,020
Omówiliśmy więc dawki leków.

438
00:26:16,146 --> 00:26:19,534
Omówiliśmy, gdzie każdy
z nas się ustawi.

439
00:26:20,340 --> 00:26:23,093
Potem omówiliśmy, jak zamierzamy

440
00:26:23,206 --> 00:26:26,102
usunąć nogę i uwolnić Valdasa.

441
00:26:27,917 --> 00:26:30,177
Doktor Nick, Mitch
i Rowan przygotowywali

442
00:26:30,202 --> 00:26:32,360
leki, szykowali cały swój sprzęt,

443
00:26:32,807 --> 00:26:33,807
przygotowywali się.

444
00:26:35,396 --> 00:26:38,836
A kiedy to
wszystko się działo, niestety

445
00:26:38,861 --> 00:26:41,540
doszło do czegoś, co
nazywamy zdarzeniem w zdarzeniu.

446
00:26:43,180 --> 00:26:44,738
Schodząc na skraj skały,

447
00:26:44,750 --> 00:26:46,320
po prostu straciłem
równowagę i się poślizgnąłem.

448
00:26:47,880 --> 00:26:50,880
Wystawiłem rękę do tyłu i
cały mój ciężar spadł na nią.

449
00:26:51,439 --> 00:26:54,782
Gdy tylko upadłem,
od razu wiedziałem,

450
00:26:54,880 --> 00:26:56,240
że coś sobie złamałem.

451
00:26:56,260 --> 00:26:58,680
Podniosłem rękę, żeby
na nią spojrzeć.

452
00:26:58,800 --> 00:27:00,421
I zobaczyłem, że
jest dziwnie wygięta.

453
00:27:00,445 --> 00:27:04,128
Pomyślałem tylko: ależ
to fatalny moment, Nick.

454
00:27:04,780 --> 00:27:06,408
No i kilka przekleństw też padło.

455
00:27:08,020 --> 00:27:11,340
Jeden z ratowników
powiedział: mamy mały problem.

456
00:27:12,660 --> 00:27:14,932
Mówi: doktor Nick właśnie

457
00:27:14,957 --> 00:27:17,813
upadł i złamał sobie nadgarstek.

458
00:27:18,630 --> 00:27:20,520
Był tylko jeden lekarz,
a był nim Nick.

459
00:27:20,600 --> 00:27:23,631
Więc potrzebowaliśmy go
w dobrej formie.

460
00:27:23,887 --> 00:27:26,413
(Wartki nurt rzeki)

461
00:27:26,979 --> 00:27:28,632
Od razu wiedzieliśmy,

462
00:27:28,657 --> 00:27:32,260
że amputacja nie odbędzie
się tak szybko, jak planowaliśmy.

463
00:27:33,490 --> 00:27:35,869
Myślę, że doktor Nick był załamany.

464
00:27:36,810 --> 00:27:40,140
W takich sytuacjach chce
się doprowadzić sprawę do końca.

465
00:27:40,619 --> 00:27:42,474
Niestety, w przypadku Nicka

466
00:27:42,507 --> 00:27:44,280
tak się nie miało stać.

467
00:27:45,416 --> 00:27:46,776
Ta noc była już
i tak wystarczająco skomplikowana.

468
00:27:47,020 --> 00:27:49,660
Wszyscy tkwiliśmy w tej
akcji od jakichś dwudziestu godzin.

469
00:27:50,220 --> 00:27:51,486
Więc najlepsze, co mogliśmy zrobić,

470
00:27:51,498 --> 00:27:53,146
to poprosić o
nowych, wypoczętych ludzi.

471
00:27:54,000 --> 00:27:56,186
(Dzwoni telefon)

472
00:27:57,700 --> 00:28:02,221
Z pogotowia Tasmanii
przekazano nam, że szukają

473
00:28:02,296 --> 00:28:05,375
kolejnego lekarza i ratownika,
żeby wysłać ich na miejsce.

474
00:28:09,086 --> 00:28:12,446
Nie było wątpliwości, że
stan Valdasa się pogarszał.

475
00:28:13,550 --> 00:28:18,222
Więc nachodziły nas
takie myśli: czy on

476
00:28:18,223 --> 00:28:23,420
wytrzyma na tyle długo, żebyśmy
zdążyli przeprowadzić amputację?

477
00:28:23,687 --> 00:28:25,613
(Cicha, złowroga muzyka)

478
00:28:25,920 --> 00:28:29,320
Chciałem... chciałem
zobaczyć Valdasa żywego.

479
00:28:30,979 --> 00:28:37,728
Ale czas uciekał, a jego siły

480
00:28:37,880 --> 00:28:40,959
i moc gwałtownie się wyczerpywały.

481
00:28:43,160 --> 00:28:45,510
Grupa naprawdę walczyła z czasem.

482
00:28:46,020 --> 00:28:47,180
To było więc kluczowe pytanie.

483
00:28:47,805 --> 00:28:50,715
Czy zdoła wytrzymać,
aż przybędzie kolejny lekarz?

484
00:28:50,811 --> 00:28:52,911
(Pełna oczekiwania muzyka)

485
00:28:53,000 --> 00:28:54,500
Modliłem się do Boga.

486
00:28:55,720 --> 00:28:57,546
Tylko tyle mogłem zrobić.

487
00:29:00,653 --> 00:29:03,446
(Intrygująca muzyka)

488
00:29:03,750 --> 00:29:07,015
To był właściwie koniec serii
dyżurów, kiedy odebrałem telefon

489
00:29:07,016 --> 00:29:09,930
od mojego przełożonego, około
kwadrans po szóstej rano.

490
00:29:11,140 --> 00:29:14,730
Wyjaśnił, że Valdas jest uwięziony

491
00:29:14,742 --> 00:29:17,771
już od jakichś 18 czy 19 godzin.

492
00:29:18,290 --> 00:29:20,430
I że na tym
etapie jedynym możliwym sposobem,

493
00:29:20,431 --> 00:29:24,650
by wydostać Valdasa, była amputacja.

494
00:29:24,651 --> 00:29:26,412
A to prawdopodobnie musiało

495
00:29:26,424 --> 00:29:28,991
odbyć się błyskawicznie, pod wodą.

496
00:29:30,720 --> 00:29:33,159
Muszę przyznać, że byłem przerażony.

497
00:29:33,320 --> 00:29:38,040
(Dramatyczna muzyka)

498
00:29:39,360 --> 00:29:42,240
Wyczerpano już
wszystkie możliwości ratunku

499
00:29:42,261 --> 00:29:45,050
i jednoznacznie stwierdzono, że
pacjent będzie wymagał amputacji.

500
00:29:46,299 --> 00:29:49,177
Kiedy opuszczono nas
z helikoptera, ten widok

501
00:29:49,280 --> 00:29:51,786
był wręcz nieco przytłaczający.

502
00:29:52,860 --> 00:29:55,595
Tyle tam twarzy ludzi,

503
00:29:55,840 --> 00:29:57,430
którzy naprawdę ciężko pracowali.

504
00:29:57,651 --> 00:29:58,651
Przez całą noc.

505
00:30:00,800 --> 00:30:02,360
A sama sceneria była niesamowita.

506
00:30:02,490 --> 00:30:04,270
Rzeka robi ogromne wrażenie.

507
00:30:05,065 --> 00:30:07,360
Wielkie głazy, rwący nurt.

508
00:30:07,840 --> 00:30:10,216
To była naprawdę
dość niebezpieczna sytuacja.

509
00:30:13,080 --> 00:30:16,880
Dostaliśmy dziesięciominutowy raport
o tym, jak wygląda sytuacja.

510
00:30:17,510 --> 00:30:19,364
Mocno podkreślono nam, że on

511
00:30:19,365 --> 00:30:22,491
nie przeżyje, jeśli
choć trochę zwlekamy.

512
00:30:23,265 --> 00:30:26,015
Wiedzieliśmy więc, że jesteśmy
tu, by wykonać zadanie, które

513
00:30:26,040 --> 00:30:29,634
mieliśmy wykonać, czyli
amputować Valdasowi nogę.

514
00:30:29,760 --> 00:30:31,353
(Huk wodospadu)

515
00:30:31,590 --> 00:30:33,651
Z pewnością
czułem zawodowy obowiązek,

516
00:30:33,680 --> 00:30:35,578
by się upewnić, że
naprawdę nie ma innej możliwości.

517
00:30:35,690 --> 00:30:37,338
Więc omówiliśmy to, co zrobiono

518
00:30:37,350 --> 00:30:39,010
w nocy, co już próbowano.

519
00:30:40,490 --> 00:30:42,961
I wszyscy się zgodzili,
że nie da się zrobić

520
00:30:42,973 --> 00:30:45,230
nic innego, żeby go stamtąd wydostać.

521
00:30:45,840 --> 00:30:49,830
A jeśli tam zostanie,
nieuchronnie czeka go śmierć.

522
00:30:50,180 --> 00:30:51,630
I to już niedługo.

523
00:30:51,798 --> 00:30:54,517
(Cicha, monotonna muzyka)

524
00:30:54,790 --> 00:30:57,568
Nie mogę powiedzieć,
że byłem szczęśliwy.

525
00:30:58,869 --> 00:31:03,183
Ale w końcu trochę
opadł ze mnie stres,

526
00:31:03,269 --> 00:31:06,589
bo zapadła ostateczna decyzja.

527
00:31:10,160 --> 00:31:12,480
(Rytmiczna muzyka perkusyjna)

528
00:31:12,613 --> 00:31:16,159
Natknęliśmy się na
dość poważny problem,

529
00:31:16,290 --> 00:31:21,283
bo nasze opaski uciskowe nie
chciały działać na jego nodze.

530
00:31:22,156 --> 00:31:24,923
Na nodze trzeba było
założyć solidną opaskę uciskową,

531
00:31:24,948 --> 00:31:28,101
żeby nie wykrwawił
się po jej amputacji.

532
00:31:28,200 --> 00:31:29,868
Ale naprawdę trudno
było tak założyć opaskę,

533
00:31:29,880 --> 00:31:31,520
żeby nie zsunęła się na jego nogę.

534
00:31:31,730 --> 00:31:32,800
To wszystko na rzepy.

535
00:31:33,260 --> 00:31:34,924
A z powodu płynącej wody

536
00:31:34,936 --> 00:31:36,946
rzepy po prostu zwijały
się same na sobie.

537
00:31:38,320 --> 00:31:41,243
Joe poprosił o
jakieś małe pasy zapadkowe,

538
00:31:41,255 --> 00:31:43,700
takie do mocowania sprzętu.

539
00:31:44,588 --> 00:31:50,248
Dzięki temu udało mu się założyć
Valdasowi dwie opaski uciskowe.

540
00:31:50,383 --> 00:31:52,350
(Rytmiczna muzyka perkusyjna)

541
00:31:52,540 --> 00:31:55,065
Musieliśmy zdołać znieczulić

542
00:31:55,077 --> 00:31:57,820
Valdasa, co
jest znacznie trudniejsze,

543
00:31:57,821 --> 00:32:01,760
gdy ktoś stoi pionowo w rzece.

544
00:32:01,761 --> 00:32:03,669
Naprawdę nie mogłem się
łatwo dostać do głowy Valdasa,

545
00:32:03,670 --> 00:32:06,501
co jest kluczowe
dla zabezpieczenia dróg oddechowych.

546
00:32:06,727 --> 00:32:08,485
Dlatego szybko stało się jasne,

547
00:32:08,510 --> 00:32:10,280
że nie możemy
zastosować znieczulenia ogólnego.

548
00:32:12,280 --> 00:32:14,720
Podaliśmy Valdasowi lek
o nazwie ketamina.

549
00:32:16,227 --> 00:32:17,864
Jesteś nieprzytomny, ale wciąż

550
00:32:17,889 --> 00:32:20,220
oddychasz, serce nadal bije.

551
00:32:21,150 --> 00:32:24,010
Najważniejsze funkcje organizmu,

552
00:32:24,022 --> 00:32:27,120
które utrzymują cię
przy życiu, wciąż działają.

553
00:32:27,473 --> 00:32:30,506
(Rytmiczna muzyka perkusyjna)

554
00:32:30,720 --> 00:32:32,166
Zbliżamy się do miejsca, w którym

555
00:32:32,178 --> 00:32:33,720
mamy faktycznie
przeprowadzić amputację.

556
00:32:34,600 --> 00:32:37,840
Rowan, ratownik
medyczny, trzyma Valdasa

557
00:32:37,845 --> 00:32:40,813
za rękę, a Joe, lekarz,

558
00:32:41,157 --> 00:32:42,928
znajduje się za
Valdasem i właśnie tam

559
00:32:42,953 --> 00:32:45,080
przeprowadzi amputację.

560
00:32:47,640 --> 00:32:49,188
Jedyna pozycja, jaką mogłem przyjąć,

561
00:32:49,200 --> 00:32:50,680
była nieco rozkraczona,

562
00:32:50,820 --> 00:32:51,820
niewygodna.

563
00:32:53,060 --> 00:32:54,892
Musiałem naprawdę odciąć
się od hałasu

564
00:32:54,893 --> 00:32:56,820
wody i otoczenia wokół mnie.

565
00:32:57,880 --> 00:32:59,340
Zwykle to zabieg wykonywany wzrokowo.

566
00:32:59,480 --> 00:33:00,960
Widzisz, co robisz.

567
00:33:01,040 --> 00:33:02,320
W tym przypadku
nie mogłem tego zobaczyć.

568
00:33:02,505 --> 00:33:05,285
Postanowiłem więc nie
zakładać rękawiczek, żeby

569
00:33:05,297 --> 00:33:08,020
naprawdę czuć, co się dzieje.

570
00:33:10,070 --> 00:33:12,513
Nikt nigdy nie
szkoli się w amputowaniu

571
00:33:13,274 --> 00:33:17,740
nogi powyżej kolana, pod wodą, na

572
00:33:17,741 --> 00:33:23,906
odludziu, bez sprzętu,
w bystrzu, na asekuracji.

573
00:33:24,980 --> 00:33:26,480
To taka niezwykła...

574
00:33:27,440 --> 00:33:28,440
sytuacja.

575
00:33:28,660 --> 00:33:31,900
(Mroczna muzyka)

576
00:33:32,120 --> 00:33:37,660
Tuż przed rozpoczęciem
poczułem naprawdę silne:

577
00:33:39,010 --> 00:33:40,010
Nie chcę tego robić.

578
00:33:40,695 --> 00:33:42,906
Naprawdę, naprawdę nie
chcę tego robić.

579
00:33:43,700 --> 00:33:45,420
Nie chodzi o to,
że nie trzeba tego zrobić.

580
00:33:45,920 --> 00:33:49,000
Bardziej o to, że
to wydawało się... złe.

581
00:33:49,453 --> 00:33:52,720
Musiałem więc naprawdę
przekonać samego siebie,

582
00:33:52,948 --> 00:33:55,940
że trzeba to zrobić,
żeby uratować temu człowiekowi życie.

583
00:33:56,221 --> 00:33:59,634
(Mroczna muzyka)

584
00:33:59,870 --> 00:34:02,370
Amputacja właśnie się rozpoczyna.

585
00:34:03,750 --> 00:34:06,864
Najpierw odciąłem mięśnie

586
00:34:06,865 --> 00:34:11,011
uda, zostawiając niezwykle
mocną kość udową.

587
00:34:11,590 --> 00:34:14,419
Ćwiczymy jej przecinanie za pomocą

588
00:34:14,473 --> 00:34:16,040
tak zwanej piły Gigliego, czyli...

589
00:34:16,111 --> 00:34:20,950
to cienki drut z ostrymi ząbkami.

590
00:34:22,571 --> 00:34:24,586
Jest bardzo lekka, dlatego ją lubimy.

591
00:34:25,406 --> 00:34:26,606
Ale jest też dość delikatna.

592
00:34:27,920 --> 00:34:31,007
Joe podniósł wzrok
i moja pierwsza myśl

593
00:34:31,040 --> 00:34:32,453
była: o, dobrze, przeciął.

594
00:34:33,000 --> 00:34:34,120
Pacjent uwolniony.

595
00:34:34,650 --> 00:34:35,836
Ale wtedy on, no tak, spojrzał

596
00:34:35,920 --> 00:34:39,320
na mnie, a w
tym spojrzeniu było: o nie.

597
00:34:40,190 --> 00:34:42,230
I uniósł jeden koniec piły.

598
00:34:42,800 --> 00:34:44,040
Spotkał mój wzrok.

599
00:34:44,110 --> 00:34:45,110
Ja spotkałem jego wzrok.

600
00:34:45,486 --> 00:34:47,781
Pokazałem mu pękniętą piłę Gigliego.

601
00:34:50,920 --> 00:34:52,740
To był moment, w
którym serce po prostu zamarło.

602
00:34:53,880 --> 00:34:56,718
Nie mogę uwierzyć,
że zaszliśmy tak daleko.

603
00:34:57,811 --> 00:34:59,631
Może mi się nie udać przeciąć nogi.

604
00:34:59,687 --> 00:35:03,086
(Tykająca, napięta muzyka)

605
00:35:03,490 --> 00:35:04,490
Yyy...

606
00:35:05,410 --> 00:35:08,770
Na szczęście udało nam
się złamać kość udową.

607
00:35:11,360 --> 00:35:14,120
I nagle Valdas był wolny.

608
00:35:14,571 --> 00:35:18,011
Niespodziewanie osunął się do
tyłu, prosto w moje ramiona.

609
00:35:18,515 --> 00:35:21,090
Czekałem na strumień krwi, ale
nic takiego się nie stało.

610
00:35:21,180 --> 00:35:23,073
(Pełna nadziei muzyka)

611
00:35:23,210 --> 00:35:25,013
I cała ta procedura,
choć mnie się dłużyła,

612
00:35:25,080 --> 00:35:28,373
zajęła zaledwie jakieś dwie minuty.

613
00:35:30,501 --> 00:35:33,432
Opaska uciskowa trzymała idealnie.

614
00:35:34,600 --> 00:35:37,970
Ale on był w tamtym
momencie w naprawdę kiepskim stanie.

615
00:35:39,602 --> 00:35:40,962
Mamy uprząż i system bloczków

616
00:35:40,997 --> 00:35:43,493
przymocowane do Valdasa.

617
00:35:44,200 --> 00:35:45,948
Wciągniemy go jakieś

618
00:35:45,960 --> 00:35:47,571
dwa metry w górę
po tej skalnej ścianie.

619
00:35:47,760 --> 00:35:52,615
(Ekscytująca muzyka)

620
00:35:54,190 --> 00:35:57,060
Nie wolno nam było na to patrzeć.

621
00:35:58,370 --> 00:35:59,370
Ale ja zobaczyłem...

622
00:36:00,280 --> 00:36:05,435
Kiedy Valdasa wyciągano
za pomocą specjalnego sprzętu,

623
00:36:05,920 --> 00:36:09,944
kolor skóry i całe ciało wyglądały...

624
00:36:10,410 --> 00:36:12,429
Wyglądał... jak martwy.

625
00:36:15,730 --> 00:36:23,230
Gdy wróciłem do obozu,
przyjaciele zapytali, jak poszło.

626
00:36:24,400 --> 00:36:25,990
Przez kilka minut milczałem.

627
00:36:29,037 --> 00:36:34,826
Nie powiedziałem nic więcej

628
00:36:35,060 --> 00:36:37,240
poza tym, żebyśmy
się pomodlili za Valdasa.

629
00:36:42,833 --> 00:36:45,746
(Łagodny szum płynącej wody)

630
00:36:46,370 --> 00:36:48,644
Przy hipotermii wszystkie
układy w organizmie

631
00:36:48,656 --> 00:36:51,310
zwalniają i niemal się zatrzymują.

632
00:36:52,661 --> 00:36:54,591
Więc biorąc pod uwagę, jak długo on

633
00:36:54,640 --> 00:36:57,880
przebywał w wodzie,
spodziewaliśmy się, że

634
00:36:57,905 --> 00:37:01,024
dostanie zatrzymania akcji serca w ciągu
kilku minut po wyciągnięciu na powierzchnię.

635
00:37:01,280 --> 00:37:04,360
(Łagodny szum płynącej wody)

636
00:37:04,900 --> 00:37:07,546
W ciągu następnych
10–15 minut stało się

637
00:37:07,558 --> 00:37:10,413
jasne, że stan Valdasa się pogarsza.

638
00:37:10,610 --> 00:37:12,060
Tętno zwalniało.

639
00:37:12,140 --> 00:37:15,784
Oddech nie był prawidłowy.

640
00:37:17,020 --> 00:37:20,640
Po jakichś
półgodzinie przestał oddychać.

641
00:37:20,720 --> 00:37:25,040
Podłączyliśmy go więc do respiratora.

642
00:37:26,810 --> 00:37:29,315
A potem, akurat
gdy helikopter był gotowy,

643
00:37:29,327 --> 00:37:32,236
żeby pojawić się nad
miejscem i go zabrać,

644
00:37:32,780 --> 00:37:34,670
jego serce przestało bić.

645
00:37:36,720 --> 00:37:38,680
Zaczęliśmy więc resuscytację.

646
00:37:38,760 --> 00:37:43,277
Założyliśmy mechaniczne urządzenie
do RKO, opatuliliśmy

647
00:37:43,278 --> 00:37:46,621
go i przygotowaliśmy do odlotu.

648
00:37:46,780 --> 00:37:52,145
(Helikopter unosi się w górze)

649
00:37:53,011 --> 00:37:55,611
To moment, w którym Valdas i Joe mają

650
00:37:55,640 --> 00:37:57,691
zostać wciągnięci
na pokład śmigłowca.

651
00:37:58,320 --> 00:38:00,138
Wszyscy pochylają się
nad sprzętem, żeby

652
00:38:00,330 --> 00:38:02,160
mieć pewność, że nie wpadnie do wody.

653
00:38:04,460 --> 00:38:07,640
Kiedy pracujesz w
pogotowiu od 17 lat,

654
00:38:07,641 --> 00:38:09,588
praktycznie nigdy nie
widzisz takiego pacjenta

655
00:38:09,600 --> 00:38:11,660
i nie myślisz: „Spotkamy go jeszcze”.

656
00:38:14,160 --> 00:38:15,280
Myślisz...

657
00:38:16,894 --> 00:38:17,894
że nie żyje.

658
00:38:18,087 --> 00:38:21,413
(Dramatyczna muzyka)

659
00:38:21,970 --> 00:38:24,146
I gdzieś w głębie czujesz,

660
00:38:24,203 --> 00:38:28,190
że jako ratownicy to my go zabiliśmy.

661
00:38:29,267 --> 00:38:36,037
(Helikopter unosi Valdasa w górę)

662
00:38:37,330 --> 00:38:41,490
Nie miałem wielkiej
nadziei, że przeżyje.

663
00:38:42,477 --> 00:38:44,144
Może 1-2%.

664
00:38:47,696 --> 00:38:50,656
Nikt nie spojrzał mi w oczy.

665
00:38:52,960 --> 00:38:59,930
Tylko jeden ratownik mnie przytulił.

666
00:39:01,110 --> 00:39:06,220
Ale nie powiedział ani słowa.

667
00:39:07,683 --> 00:39:09,123
Jestem mu bardzo wdzięczny.

668
00:39:11,050 --> 00:39:13,000
To było cudowne wsparcie.

669
00:39:19,040 --> 00:39:24,559
W myślach już go pochowałem.

670
00:39:29,600 --> 00:39:31,919
Zacząłem płakać

671
00:39:34,240 --> 00:39:36,439
i jakoś

672
00:39:36,560 --> 00:39:41,439
w myślach się z nim żegnałem.

673
00:39:41,840 --> 00:39:46,144
(Intensywna muzyka)

674
00:39:46,422 --> 00:39:48,422
Czuje się ogromną ulgę,
gdy uda się go wciągnąć

675
00:39:48,473 --> 00:39:50,690
do helikoptera i
przerzucić przez drzwi.

676
00:39:51,150 --> 00:39:53,466
Jakieś 30 minut
temu chirurgicznie amputowano mu

677
00:39:53,520 --> 00:39:55,339
lewą nogę.

678
00:39:55,970 --> 00:39:57,703
Teraz ma zatrzymanie akcji serca.

679
00:39:57,920 --> 00:39:59,744
Wiedzieliśmy, że jedyne,
co możemy zrobić,

680
00:39:59,852 --> 00:40:02,850
to podtrzymywać jego
oddech i krążenie

681
00:40:02,851 --> 00:40:06,290
za pomocą mechanicznego urządzenia do
RKO i dowieźć go do szpitala.

682
00:40:07,240 --> 00:40:12,270
(Niewyraźny dialog)

683
00:40:14,200 --> 00:40:15,800
Padło kluczowe wezwanie przez radio,

684
00:40:15,822 --> 00:40:18,610
które podsumowywało, że
doszło do zatrzymania

685
00:40:18,611 --> 00:40:20,740
akcji serca wskutek hipotermii,
jaki nasz przewidywany czas dotarcia

686
00:40:20,752 --> 00:40:23,250
do szpitala i
że na miejscu potrzebujemy

687
00:40:23,251 --> 00:40:24,969
aparatu do krążenia pozaustrojowego,

688
00:40:24,981 --> 00:40:27,330
co jest naprawdę poważnym wezwaniem.

689
00:40:28,030 --> 00:40:31,310
Pacjenta musi przyjąć cały zespół.

690
00:40:37,150 --> 00:40:40,554
W tym momencie Valdas
odszedł, a my dostaliśmy wiadomość,

691
00:40:40,600 --> 00:40:42,666
że trzeba też
stamtąd zabrać wszystkich ludzi.

692
00:40:43,840 --> 00:40:46,520
14 osób, pół tony sprzętu,

693
00:40:47,208 --> 00:40:49,416
demontując cały sprzęt ratunkowy.

694
00:40:51,040 --> 00:40:52,658
W końcu wciągają mnie na wciągarce

695
00:40:52,670 --> 00:40:54,160
do helikoptera,
wpychają na siedzenie.

696
00:40:55,210 --> 00:40:57,556
I nagle po prostu

697
00:40:57,600 --> 00:40:59,392
rozpływasz się w fotelu.

698
00:41:01,330 --> 00:41:03,050
Siedzisz tylko i
wpatrujesz się w okno.

699
00:41:03,455 --> 00:41:05,677
Myślisz sobie, że wrócisz do Hobart

700
00:41:05,689 --> 00:41:07,820
i usłyszysz wiadomość,

701
00:41:08,560 --> 00:41:09,560
że Valdas nie przeżył.

702
00:41:10,140 --> 00:41:15,786
(Intensywna muzyka)

703
00:41:16,800 --> 00:41:19,751
Kiedy Valdas dotarł na
miejsce, był w zatrzymaniu

704
00:41:19,800 --> 00:41:23,104
krążenia od jakiejś półtorej
godziny, a reanimacja wciąż trwała.

705
00:41:24,450 --> 00:41:26,752
W takiej sytuacji
liczy się każda minuta,

706
00:41:26,764 --> 00:41:28,970
cały czas dochodzi do uszkodzeń

707
00:41:28,971 --> 00:41:30,478
wszystkich narządów w
ciele, a najbardziej

708
00:41:30,490 --> 00:41:31,971
martwimy się o mózg.

709
00:41:33,275 --> 00:41:36,693
Od momentu, gdy
Valdas dotarł do szpitala,

710
00:41:36,694 --> 00:41:40,190
do podłączenia go do
ECMO minęło jakieś 15 minut.

711
00:41:42,160 --> 00:41:44,940
ECMO nazywamy płucoserce.

712
00:41:45,450 --> 00:41:47,641
Utrzymuje pracę serca i płuc, gdy

713
00:41:47,642 --> 00:41:50,731
organizm sam nie jest
w stanie pełnić tej funkcji.

714
00:41:52,205 --> 00:41:53,700
W takich sytuacjach nie wiesz...

715
00:41:53,939 --> 00:41:57,170
Nie wiesz, jaki będzie wynik.

716
00:41:57,250 --> 00:41:58,850
Możesz tylko mieć
nadzieję na najlepsze.

717
00:41:59,280 --> 00:42:02,720
A na Valdasa rzucono
naprawdę wszystko, co się dało.

718
00:42:03,047 --> 00:42:05,600
(Dramatyczna muzyka)

719
00:42:06,731 --> 00:42:11,571
Lecieliśmy z powrotem do Hobart
i wtedy zawibrował mi telefon.

720
00:42:12,124 --> 00:42:15,624
Było napisane: Valdas
podłączony do ECMO.

721
00:42:16,730 --> 00:42:17,790
Tętno 90.

722
00:42:19,080 --> 00:42:21,617
Temperatura 26,5.

723
00:42:22,400 --> 00:42:24,070
Po prostu nie mogłem w to uwierzyć.

724
00:42:24,071 --> 00:42:25,071
Pomyślałem...

725
00:42:26,750 --> 00:42:27,750
On żyje.

726
00:42:28,840 --> 00:42:31,160
Wiedzieliśmy, że jeszcze
nie jest bezpieczny.

727
00:42:31,250 --> 00:42:34,862
Przed nami była daleka
droga i pomyśleliśmy: dobra, czy

728
00:42:34,960 --> 00:42:38,080
to tylko ciało, które
kurczowo trzyma się resztki nadziei?

729
00:42:42,490 --> 00:42:44,229
Jeśli twoje serce
przestaje bić nad brzegiem

730
00:42:44,254 --> 00:42:46,382
rzeki Franklin, jesteś skończony.

731
00:42:47,493 --> 00:42:52,641
Tyle że Valdas zmarł wskutek
zatrzymania akcji serca z wychłodzenia.

732
00:42:53,680 --> 00:42:56,688
A to jeden z naprawdę wyjątkowych

733
00:42:57,286 --> 00:43:00,751
przypadków, w których
masz realną szansę.

734
00:43:02,480 --> 00:43:04,421
Przy hipotermii wszystkie funkcje

735
00:43:04,433 --> 00:43:06,700
organizmu zwalniają i
niemal się zatrzymują.

736
00:43:07,760 --> 00:43:09,799
To wyjątkowa sytuacja,
w której człowiek

737
00:43:09,840 --> 00:43:12,455
może przeżyć dość długie okresy

738
00:43:13,210 --> 00:43:15,900
bez oddychania albo
przy minimalnej akcji serca.

739
00:43:17,620 --> 00:43:19,732
W takiej sytuacji
możemy użyć ECMO, żeby

740
00:43:19,744 --> 00:43:21,980
przywrócić przepływ krwi
w organizmie, a potem

741
00:43:21,981 --> 00:43:24,411
również ogrzać ciało w
kontrolowany i bezpieczny sposób

742
00:43:24,412 --> 00:43:26,729
do momentu, w którym
możemy ponownie uruchomić serce.

743
00:43:27,131 --> 00:43:29,258
Ale wciąż było
mnóstwo niewiadomych i sądziliśmy,

744
00:43:29,358 --> 00:43:32,041
że bardziej prawdopodobne
jest, że nie przeżyje.

745
00:43:35,780 --> 00:43:38,391
Valdas jest w stanie krytycznym w

746
00:43:38,403 --> 00:43:41,380
szpitalu, a ambasada Litwy dzwoni

747
00:43:41,381 --> 00:43:44,560
do jego najbliższej rodziny,
do siostry Razy, żeby ją

748
00:43:44,561 --> 00:43:47,240
poinformować, że nad
rzeką doszło do wypadku.

749
00:43:47,667 --> 00:43:51,740
(Niespokojna muzyka)

750
00:43:52,080 --> 00:43:55,999
Nie mieli zbyt wielu informacji,

751
00:43:56,000 --> 00:44:00,759
ale mój brat miał wypadek.

752
00:44:00,760 --> 00:44:04,239
Jego stan był bardzo poważny.

753
00:44:05,766 --> 00:44:09,445
Byłem jak

754
00:44:11,080 --> 00:44:13,180
zombie.

755
00:44:16,730 --> 00:44:19,336
Czasami od razu wiemy, czy doszło

756
00:44:19,348 --> 00:44:21,900
do uszkodzenia mózgu, ale często w

757
00:44:21,901 --> 00:44:24,028
takiej sytuacji
potrzebujemy kilku dni,

758
00:44:24,040 --> 00:44:26,080
by mieć co do tego
pewność w jedną lub drugą stronę.

759
00:44:33,120 --> 00:44:35,051
Zaplanowano wykonanie tomografii

760
00:44:35,096 --> 00:44:38,976
mózgu i tak się złożyło, że w

761
00:44:39,022 --> 00:44:42,701
dniu, w którym miało się
to odbyć, Valdas się obudził.

762
00:44:43,610 --> 00:44:51,443
(Wzruszająca muzyka)

763
00:44:54,080 --> 00:45:01,880
(Wzruszająca muzyka trwa)

764
00:45:03,960 --> 00:45:08,159
Pogodziłem się z myślą, że umrę.

765
00:45:09,800 --> 00:45:12,079
Słyszę ten hymn,

766
00:45:12,080 --> 00:45:15,279
ostatni hymn, jaki słyszysz,

767
00:45:16,080 --> 00:45:20,919
zanim trafisz

768
00:45:20,920 --> 00:45:23,959
do nieba

769
00:45:23,960 --> 00:45:26,559
albo do piekła.

770
00:45:28,440 --> 00:45:33,959
Po hymnie otwieram oczy i widzę biel,

771
00:45:34,000 --> 00:45:37,799
biały sufit nade mną.

772
00:45:37,800 --> 00:45:43,319
Budziłem się na
oddziale intensywnej terapii.

773
00:45:46,790 --> 00:45:51,074
Pierwsza wiadomość, że
Valdas właśnie otworzył oczy,

774
00:45:51,750 --> 00:45:54,459
przyszła po czterech dniach.

775
00:45:55,560 --> 00:46:00,131
Nie potrafię wyrazić swoich
uczuć ani uczuć moich przyjaciół.

776
00:46:01,651 --> 00:46:05,106
Głośno krzyczeli po litewsku...

777
00:46:05,480 --> 00:46:08,117
Hurra!

778
00:46:11,163 --> 00:46:13,454
Były oznaki, że jego
stan się poprawia, ale

779
00:46:13,640 --> 00:46:16,971
niepokój budził
jego stan neurologiczny.

780
00:46:18,430 --> 00:46:21,226
Robił takie rzeczy
jak otwieranie oczu,

781
00:46:21,238 --> 00:46:23,980
ale jego gałki oczne
uciekały do tyłu i

782
00:46:24,230 --> 00:46:25,946
jakby rzucał się po łóżku.

783
00:46:26,295 --> 00:46:30,720
To był sygnał, że ten
człowiek być może się boi.

784
00:46:31,200 --> 00:46:34,855
Cały czas dręczył mnie koszmar,

785
00:46:35,440 --> 00:46:40,079
że ktoś mnie szantażuje, żąda okupu.

786
00:46:41,048 --> 00:46:44,466
Mówi mi, że jeśli nie zapłacę okupu,

787
00:46:44,840 --> 00:46:48,839
będą torturować mnie
i całą moją grupę

788
00:46:49,400 --> 00:46:54,079
i ciągnąć po tych skałach.

789
00:46:54,560 --> 00:46:58,373
(Przejeżdżają samochody)

790
00:46:59,420 --> 00:47:03,313
Pielęgniarka z OIOM-u skontaktowała
się z litewską społecznością,

791
00:47:03,314 --> 00:47:07,440
pytając, czy jest ktoś,
kto mówi po litewsku.

792
00:47:07,460 --> 00:47:10,876
I czy może przyjść do szpitala.

793
00:47:12,120 --> 00:47:14,588
Po 20 minutach byliśmy na miejscu.

794
00:47:16,511 --> 00:47:18,791
Chciałam tylko
powiedzieć: cześć, Valdas.

795
00:47:19,410 --> 00:47:20,813
Jestem Jurgita.

796
00:47:21,340 --> 00:47:22,540
Mieszkam tu, w Hobart.

797
00:47:22,596 --> 00:47:24,335
Jesteś w dobrych rękach.

798
00:47:24,720 --> 00:47:26,000
Przyszłam tylko, żeby cię wesprzeć.

799
00:47:29,078 --> 00:47:32,116
I myślę, że kiedy
usłyszał, jak ktoś mówi

800
00:47:32,163 --> 00:47:38,060
po litewsku: możesz
ścisnąć moją rękę?

801
00:47:38,533 --> 00:47:39,790
Zaczął reagować.

802
00:47:39,840 --> 00:47:43,550
I myślę, że to było
pewnie dlatego, że poczuł, że ktoś

803
00:47:43,650 --> 00:47:47,243
mówi do niego
w języku, który rozumiał.

804
00:47:48,905 --> 00:47:53,540
A lekarz powiedział, że teraz
wygląda na o wiele spokojniejszego.

805
00:47:56,497 --> 00:47:58,197
Pierwszego dnia nie mógł mówić.

806
00:47:58,465 --> 00:48:00,430
Ale następnego dnia zaczął reagować.

807
00:48:00,610 --> 00:48:02,910
A jego pierwsze słowa
to było to, co powiedział.

808
00:48:03,190 --> 00:48:04,190
Jestem ocalonym.

809
00:48:04,975 --> 00:48:07,095
I to powiedział po angielsku.

810
00:48:09,720 --> 00:48:14,447
Żyłem, przeżyłem i mimo wszystko

811
00:48:14,880 --> 00:48:17,719
uciekłem z tego koszmaru.

812
00:48:18,040 --> 00:48:19,759
Wróciłem do życia.

813
00:48:20,085 --> 00:48:21,530
Cały byłem we łzach.

814
00:48:21,531 --> 00:48:23,130
Pielęgniarki płakały.

815
00:48:23,642 --> 00:48:28,370
Wszyscy czuliśmy, że
to taka piękna chwila.

816
00:48:28,471 --> 00:48:29,506
I rzeczywiście nim jest.

817
00:48:29,560 --> 00:48:30,925
Jest ocalonym.

818
00:48:33,213 --> 00:48:38,812
Kiedy po raz pierwszy
pokazano mi go przez telefon,

819
00:48:40,861 --> 00:48:46,820
to było naprawdę coś.

820
00:48:48,111 --> 00:48:52,110
A potem, gdy mnie rozpoznał,

821
00:48:52,160 --> 00:48:55,559
byłem zachwycony.

822
00:48:58,530 --> 00:49:01,190
Słysząc, że przeżył i że

823
00:49:01,202 --> 00:49:03,950
przeżył ze sprawnym mózgiem,

824
00:49:05,850 --> 00:49:09,666
serce po prostu rosło z radości.

825
00:49:10,980 --> 00:49:12,949
Było sporo takich momentów,

826
00:49:12,961 --> 00:49:15,090
z udziałem wielu
osób, kiedy po prostu

827
00:49:15,960 --> 00:49:18,200
wiwatowaliśmy, no wiesz?

828
00:49:21,040 --> 00:49:23,920
Byłem w nieco nietypowej
sytuacji, bo moja druga rola

829
00:49:24,040 --> 00:49:26,964
w systemie szpitalnym
to specjalista od urazów.

830
00:49:27,730 --> 00:49:30,963
Tak więc znalazłem się w sytuacji,

831
00:49:31,306 --> 00:49:34,401
w której byłem lekarzem
prowadzącym Valdasa w szpitalu.

832
00:49:36,950 --> 00:49:40,068
Musiałem oczywiście odbyć
z nim rozmowę

833
00:49:40,080 --> 00:49:43,210
na samym początku i
wyjaśnić mu, że to

834
00:49:43,211 --> 00:49:45,890
ja byłem osobą,
która amputowała mu nogę.

835
00:49:47,775 --> 00:49:49,306
Czułem, że muszę go przeprosić.

836
00:49:54,800 --> 00:49:57,346
On również był bardzo wzruszony.

837
00:50:00,500 --> 00:50:01,700
Ale to nas chyba połączyło.

838
00:50:02,420 --> 00:50:03,540
Naprawdę wyjątkowa więź.

839
00:50:06,360 --> 00:50:11,420
Pamiętam, jak spojrzał na
mnie i powiedział: „Przepraszam".

840
00:50:14,550 --> 00:50:15,935
Tak, czułem, że
pojawiła się prawdziwa

841
00:50:15,960 --> 00:50:19,196
chwila bliskości, gdy oboje

842
00:50:19,301 --> 00:50:21,261
spojrzeliśmy na jego nogę,
a potem na siebie i...

843
00:50:24,240 --> 00:50:25,300
powiedziałem: „Przepraszam".

844
00:50:25,320 --> 00:50:26,940
Tak po prostu jest.

845
00:50:30,969 --> 00:50:36,488
Jedyną pozostałą opcją była

846
00:50:36,600 --> 00:50:40,319
amputacja.

847
00:50:42,160 --> 00:50:48,155
Zrozumiałem, że to
była słuszna decyzja, bo

848
00:50:48,386 --> 00:50:55,985
inaczej do dziś
tkwiłbym tam uwięziony.

849
00:50:57,120 --> 00:51:02,759
Miałbym dwie nogi,
ale wciąż byłbym tam.

850
00:51:05,680 --> 00:51:11,239
Najważniejsze, że
przeżyłem. Wytrzymałem.

851
00:51:11,560 --> 00:51:14,119
To największa radość.

852
00:51:15,960 --> 00:51:19,344
Po 18 dniach został przeniesiony

853
00:51:19,356 --> 00:51:23,020
z OIOM-u na oddział
urazowy, żeby doprowadzić go

854
00:51:23,021 --> 00:51:25,500
do stanu, w którym
mógłby wrócić do domu.

855
00:51:27,640 --> 00:51:31,300
Był styczeń, gdy
Valdas opuścił szpital.

856
00:51:31,840 --> 00:51:34,158
To była radosna chwila, a

857
00:51:34,170 --> 00:51:36,687
zarazem smutna.

858
00:51:36,840 --> 00:51:40,784
Widziałem łzy w jego oczach, a jego

859
00:51:40,840 --> 00:51:45,356
siostra powiedziała: nigdy,
Valdas nigdy nie płacze.

860
00:51:48,320 --> 00:51:56,034
(Spokojna muzyka)

861
00:52:01,440 --> 00:52:06,137
Zaraz po tym,
jak wylądował na Litwie,

862
00:52:06,360 --> 00:52:09,519
zawieźliśmy go prosto do szpitala.

863
00:52:10,480 --> 00:52:12,239
To był radosny moment,

864
00:52:12,680 --> 00:52:14,706
ale jednocześnie
towarzyszył nam niepokój

865
00:52:14,718 --> 00:52:16,519
o to, jak będzie dalej.

866
00:52:16,520 --> 00:52:20,199
Bardzo się zmienił i schudł.

867
00:52:27,420 --> 00:52:29,687
Od samego początku Valdas nie był

868
00:52:29,720 --> 00:52:32,906
w stanie myśleć o tym wypadku.

869
00:52:35,515 --> 00:52:40,289
Ale gdy nabrał
sił, zaczął sobie przypominać.

870
00:52:40,660 --> 00:52:44,160
I zaczął zadawać
pytania: co się stało?

871
00:52:45,533 --> 00:52:51,532
Myślę, że to mój but
do wody, z twardą podeszwą,

872
00:52:52,160 --> 00:52:57,719
sprawił, że ślizgał się
po skale, więc się zsunął.

873
00:52:58,200 --> 00:53:05,413
Chyba to był
nietrafiony zakup w sklepie.

874
00:53:10,306 --> 00:53:16,745
Nagle moja noga
utknęła w wąskiej szczelinie

875
00:53:17,880 --> 00:53:25,319
tak, że w ogóle
nie mogłem nią ruszyć.

876
00:53:27,280 --> 00:53:34,599
Zacząłem myśleć, że
może mam tu zostać

877
00:53:34,600 --> 00:53:38,319
uwięziony na zawsze.

878
00:53:42,400 --> 00:53:50,319
Tych ostatnich chwil
przed amputacją nie pamiętam.

879
00:53:51,760 --> 00:53:57,346
Mgliście pamiętam, że
skinąłem głową, co znaczyło:

880
00:53:57,599 --> 00:54:05,279
Dobrze, róbcie, co trzeba.

881
00:54:06,200 --> 00:54:11,479
A potem już nic nie pamiętam.

882
00:54:15,520 --> 00:54:18,628
Jako kajakarz naprawdę współczuję mu

883
00:54:18,800 --> 00:54:22,160
takiej kontuzji, która
zmienia całe życie,

884
00:54:24,264 --> 00:54:26,679
zwłaszcza że wiem, iż jego pasją

885
00:54:26,720 --> 00:54:29,754
są tego
rodzaju wyprawy, eksplorowanie

886
00:54:29,811 --> 00:54:33,045
rzek, a będzie mu strasznie trudno

887
00:54:33,080 --> 00:54:34,840
kontynuować to

888
00:54:34,841 --> 00:54:37,660
na tym samym poziomie po amputacji.

889
00:54:38,640 --> 00:54:40,800
Z drugiej strony Valdas jest

890
00:54:40,805 --> 00:54:44,443
niezwykle silnym, niezależnym

891
00:54:44,910 --> 00:54:45,910
i spełnionym człowiekiem.

892
00:54:46,770 --> 00:54:48,746
Jestem pewien, że sobie poradzi.

893
00:54:52,345 --> 00:54:55,455
Staram się śledzić
jego powrót do zdrowia.

894
00:54:56,320 --> 00:54:59,500
Za każdym razem, gdy do
niego dzwonię, widzę taki postęp.

895
00:54:59,900 --> 00:55:03,272
Najpierw, na samym początku,

896
00:55:03,360 --> 00:55:05,840
siedział tylko na wózku, potem

897
00:55:05,940 --> 00:55:07,560
widziałem, że chodzi o kulach.

898
00:55:09,131 --> 00:55:14,971
A teraz dzwonię do niego,
a on chodzi na protezie.

899
00:55:15,760 --> 00:55:18,800
Powiedział: zobacz, Jurgito,
mogę z tobą

900
00:55:18,828 --> 00:55:22,841
rozmawiać, trzymać telefon
i po prostu iść.

901
00:55:23,160 --> 00:55:25,493
(Valdas idzie o kulach po chodniku)

902
00:55:25,920 --> 00:55:30,839
Nie robiłem wielkiej
sprawy z utraty nogi.

903
00:55:32,520 --> 00:55:35,319
Po prostu bądź wdzięczny, że żyjesz.

904
00:55:35,920 --> 00:55:43,746
(Spokojna muzyka)

905
00:55:46,900 --> 00:55:49,342
Och, Valdas!

906
00:55:54,520 --> 00:55:58,879
Ponieważ ten wypadek

907
00:55:58,880 --> 00:56:03,039
przerwał naszą wyprawę,

908
00:56:03,064 --> 00:56:08,944
teraz mam szalony pomysł,
że w 2026 roku musimy

909
00:56:09,440 --> 00:56:11,948
wrócić na Tasmanię

910
00:56:12,152 --> 00:56:17,751
i ukończyć wyprawę po rzece Franklin.

911
00:56:18,251 --> 00:56:21,250
Cudownie widzieć cię żywego.

912
00:56:22,240 --> 00:56:26,840
To znak, że
Valdas w pełni wyzdrowiał.

913
00:56:27,927 --> 00:56:32,033
Odzyskał siłę,

914
00:56:32,771 --> 00:56:38,005
wytrzymałość, nie ma żadnego strachu,

915
00:56:39,280 --> 00:56:41,600
a plany muszą zostać zrealizowane.

916
00:56:42,840 --> 00:56:45,919
Ten rok jest więc cały zaplanowany,

917
00:56:45,920 --> 00:56:48,359
ale w przyszłym roku

918
00:56:48,360 --> 00:56:51,159
nie planuj niczego beze mnie.

919
00:56:51,700 --> 00:56:55,014
Pomysł, że Valdas
mógłby chcieć wrócić

920
00:56:55,015 --> 00:56:58,141
i przepłynąć Franklin,
wcale mnie nie dziwi.

921
00:56:58,200 --> 00:57:00,148
Twoje oczy błyszczą, tryskasz życiem.

922
00:57:00,230 --> 00:57:03,822
Przeszedłem przez to, więc
teraz mogę zrobić wszystko.

923
00:57:03,960 --> 00:57:07,175
Wiesz, on po prostu
ma w sobie tę determinację,

924
00:57:07,240 --> 00:57:09,120
że myślę, że dałby radę.

925
00:57:09,415 --> 00:57:10,975
Wow, chętnie wybrałbym się
z nim na tę wyprawę.

926
00:57:12,880 --> 00:57:14,160
No właśnie, czyż
to nie byłoby wspaniałe?

927
00:57:20,110 --> 00:57:23,460
Ten przypadek to był niesamowity
przykład pracy zespołowej.

928
00:57:25,010 --> 00:57:27,891
Od chwili, gdy się
tam dostaliśmy, ludzie niejako

929
00:57:28,040 --> 00:57:30,240
wchodzili w swoje role albo
z nich wychodzili, w miarę potrzeb.

930
00:57:30,570 --> 00:57:33,019
I trwało to nieprzerwanie aż do

931
00:57:33,031 --> 00:57:35,320
szpitala, przez izbę przyjęć,

932
00:57:35,560 --> 00:57:36,609
przez oddział intensywnej terapii.

933
00:57:36,760 --> 00:57:38,320
I to właśnie sprawiło,
że wszystko się udało.

934
00:57:40,520 --> 00:57:43,929
Ta historia to tak naprawdę opowieść
o szczęśliwym zbiegu okoliczności,

935
00:57:44,017 --> 00:57:48,687
o setce rzeczy, które
ułożyły się po jego myśli.

936
00:57:49,380 --> 00:57:50,440
Ale mieliśmy ogromne szczęście.

937
00:57:51,260 --> 00:57:52,819
Kilka milimetrów
deszczu mogło podnieść

938
00:57:52,880 --> 00:57:55,120
poziom wody w rzece
o jakieś trzydzieści centymetrów.

939
00:57:55,866 --> 00:57:57,706
I myślę, że wszyscy wiemy,
jak by się to skończyło.

940
00:57:57,787 --> 00:57:59,786
(Ciepła muzyka)

941
00:58:00,200 --> 00:58:05,740
Mój przyjaciel przetrwał 23
godziny w zimnej wodzie.

942
00:58:07,220 --> 00:58:11,180
Był legendą z dwiema nogami.

943
00:58:12,739 --> 00:58:15,226
Ale myślę, że z jedną nogą, bez

944
00:58:15,240 --> 00:58:18,716
jednej nogi, będzie podwójną legendą.

945
00:58:21,610 --> 00:58:24,060
Najważniejsze, że żyje,

946
00:58:24,120 --> 00:58:25,483
a życie to piękna rzecz.

947
00:58:28,120 --> 00:58:31,199
Jestem dłużnikiem Australii.

948
00:58:31,640 --> 00:58:37,439
To Australijczycy pomogli mi przeżyć.

949
00:58:38,520 --> 00:58:41,959
I łzy napływają mi do oczu,

950
00:58:41,960 --> 00:58:45,879
gdy wspominam ich troskę.

951
00:58:48,711 --> 00:58:51,999
Gdyby zdarzyło się to
gdziekolwiek indziej niż w Australii,

952
00:58:52,024 --> 00:58:57,183
Bóg jeden wie, co
by się ze mną stało.

953
00:58:59,040 --> 00:59:00,480
Dziękuję ci, Australio.

954
00:59:00,960 --> 00:59:08,746
(Spokojna muzyka napisów końcowych)